Nhân vật - Văn

 tranh nguyễn trung

 

1.

Một buổi tối mùa Đông trên cao nguyên.

Khung cảnh trong căn nhà này mười năm nay không thay đổi. Ông vẫn ngồi trên sofa nhìn những ngọn lửa đong đưa trong lò sưởi. Con Mực nằm yên lặng bên chân ông như một mảng của bóng tối. Yên lặng vẫn làm nền cho tiếng gió rít qua ống khói. Mọi sự như đã dừng lại từ mười năm trước, khi ông viết xong quyển Ga Cuối. Tám quyển tiểu thuyết. Thế là đủ. Ông chọn cách im lặng trước mọi lao xao của văn đàn.

 <!>

Có tiếng gõ cửa. Con Mực ngẩng đầu, đôi tai vểnh lên.

Tiếng gõ lần thứ hai, dồn dập hơn. Con Mực nhổm dậy, gầm gừ.

Ông đặt ly rượu xuống, ra mở cửa. Dưới ánh đèn vàng mờ đục, một cái bóng phụ nữ hiện ra cùng chiếc va-li cũ kỹ. Ông chưa kịp phản ứng, cô đã bước hẳn vào trong, kéo theo một làn gió lạnh.

Họ ngồi đối diện nhau trước lò sưởi. Ông bập cán tẩu, khói thuốc thơm trộn lẫn bóng tối xoa dịu con Mực, khiến nó từ từ nằm xuống — nhưng mắt vẫn không rời khách lạ.

“Tôi là nhân vật của ông.”

“Nhân vật nào?”

“Nhiên, trong Ga Cuối.”

“Tôi đã giải thoát cho cô khỏi người chồng tẻ nhạt đó rồi mà.”

“Ông bỏ tôi một mình trên sân ga đêm đó. Ông viết rằng tôi đi vào bóng tối, nhưng ông không hề viết bóng tối đó dẫn về đâu. Tôi đã đi lang thang trong những trang giấy trống của ông suốt mười năm qua.”

Quyển tiểu thuyết thứ chín của ông bắt đầu như vậy.

2.

Buổi sáng, khi sương mù còn lẩn khuất trên những ngọn thông, ông và cô đi theo con đường mòn dẫn xuống hồ nước. Cô vừa đi vừa thu vai lại, run nhẹ. Ông cởi áo măng-tô, quàng lên vai cô.

“Sao ông không lấy bối cảnh Ga Cuối ở đây?” — Cô thở ra khói.

“Cô thích ở vùng này à?”

“Vẫn hơn là ở thành phố ồn ào chật chội.”

Cô nhặt một viên sỏi, vung tay ném xuống mặt hồ. Vòng tròn lan rộng, xô lệch cả bóng thông soi mình trên mặt nước. Ông chợt nghĩ đến người vợ cũ. Bà cũng ném một viên sỏi xuống hồ mỗi khi đến đây.

“Ông có bao giờ nghĩ, tôi đã làm gì sau khi ông bỏ rơi tôi ở cái ga xép đó không?”

Ông không trả lời, chỉ hơi rùng mình. Tám quyển sách. Gần hai mươi nhân vật. Lần đầu tiên, có người hỏi ông một câu như thế. Ông cúi xuống, gỡ một nhánh cỏ gai bám trên quần.

“Để tôi dẫn cô đi mua thêm quần áo ấm và mấy thứ cô cần.”

Hai người đi ngược lên dốc. Con Mực theo họ cách hai bước chân.

3.

Cô đứng nhìn tấm ảnh người phụ nữ trên lò sưởi.

“Tại sao ông không viết gì về khuôn mặt của tôi?”

Ông nhìn cô. Kể từ khi cô đến, cô chưa tháo cặp kính đen che nửa khuôn mặt xuống. Nửa khuôn mặt còn lại thì mờ ảo. Cô như thể một người vừa bước ra từ ký ức, khuôn mặt còn nhập nhoà giữa hôm nay và hôm qua.

“Tôi không quan tâm đến khuôn mặt nhân vật.”

“Tôi tin là ông chỉ nhớ duy nhất một khuôn mặt này.” — Cô chỉ tấm ảnh trên lò sưởi.

“Không phải việc của cô.”

“Đấy là vợ của tôi.” — Ông nói, như để chữa câu nói hơi xẵng vừa rồi.

Con Mực đứng giữa hai người, ánh mắt không còn hung dữ — chỉ là một nỗi mơ hồ, như thể nó đang nhận ra một mùi hương quen đã thất lạc từ lâu.

4.

Ba ngày sau, ông mang chiếc máy đánh chữ cũ ra chùi rửa. Mua vài ram giấy trắng. Và bắt đầu viết.

Mỗi sáng, trên bàn viết của ông lại có một lọ hoa trắng do Nhiên cắm. Ông không chắc rằng mình đã viết nhân vật Nhiên thích hoa trắng hay không. Nhưng vợ ông thì có, kể từ ngày vắng bà, trên bàn viết của ông chẳng có cành hoa nào. Sự trùng hợp này khiến những ngón tay ông run rẩy, như thể bà đang ở quanh đây.

Có hôm ông ngồi yên nhìn những cành hoa trắng, tay đặt lên phím chữ mà không gõ được chữ nào.

5.

Ông viết quyển tiểu thuyết mới khá suôn sẻ, như thể ông đã viết nháp trong đầu mười năm nay.

Tách. Tách. Tách.

Một người đàn ông tóc dài đón Nhiên ở nhà ga. Đưa cô trở lại cao nguyên. Đối xử với cô như thể cô là người phụ nữ duy nhất trên đời.

Tách. Tách. Tách.

Mỗi ngày, cô ra bờ hồ, vung tay ném một viên sỏi xuống nước. Vòng tròn lan ra, chạm vào bờ rồi dội lại, như thể mặt hồ mở ra rồi khép lại.

Kể ra thì nhanh thế thôi, nhưng những con chữ phải trải dài đến ba trăm trang mới nói hết câu chuyện của Nhiên.

6.

Truyện viết gần đến chương cuối, con Mực đến gần Nhiên hơn.

Ban ngày, trong khi ông cắm cúi trên chiếc máy đánh chữ, Mực lẽo đẽo theo chân cô xuống hồ nước, hay lang thang trong cánh rừng thông sau nhà.

Buổi tối, nó ngồi giữa ông và cô trước cửa lò sưởi. Ánh lửa lung linh trong mắt của cả ba. Cô đã tháo cặp kính đen xuống. Nhưng cả ông lẫn con Mực, chưa ai dám nhìn thẳng vào đôi mắt ấy.

Đến đêm, con Mực đến nằm ngang trước cửa phòng cô.

7.

Ông đưa xấp bản thảo cho cô xem trước.

Cô mang vào phòng.

Đêm đó, ông ngồi một mình trước lò sưởi. Ngọn lửa vẫn đong đưa như mọi tối. Nhưng có điều gì đó trong căn phòng đã khác, một sự im lặng khác với sự im lặng ông đã quen.

Ông không gõ tẩu, không rót rượu. Ông chỉ ngồi nghe ngóng.

Từ phía phòng cô, không có tiếng động nào.

Ông nhìn tấm ảnh trên lò sưởi. Mười năm nay ông vẫn nhìn tấm ảnh đó mỗi tối. Nhưng đêm nay, ông có cảm giác như người trong ảnh đang nhìn lại ông, bằng một ánh mắt khác.

Ông tự hỏi mình đã viết gì trong ba trăm trang đó.

Không phải về Nhiên. Ông biết điều đó từ chương đầu. Nhiên chỉ là cái cớ. Cái cớ để ông viết về một người đàn bà ném viên sỏi xuống hồ mỗi buổi sáng, về lọ hoa màu trắng trên bàn viết, về mùi cà phê trong căn bếp nhỏ, về cách một người có thể lấp đầy một căn nhà chỉ bằng sự hiện diện của mình, và để lại một khoảng trống lớn khi người ấy ra đi.

Phải chăng ông đã âm thầm viết quyển sách ấy suốt mười năm, trong đầu. Chỉ là ông không nhận ra.

Con Mực nằm trước cửa phòng cô, đầu gác lên hai chân trước. Thỉnh thoảng nó ngẩng lên, nhìn về phía ông, rồi lại ngả đầu xuống.

Ngọn lửa trong lò sưởi tàn dần, nhưng ông vẫn ngồi yên, không đứng dậy cho thêm củi.

Bóng tối loang ra đầy căn phòng.

8.

Ông thức dậy lúc sáu giờ sáng như thường lệ.

Trên bàn viết, phin cà-phê đang nhỏ từng giọt đen sánh, một nụ hồng tươi cắm trong lọ. Và trên xấp bản thảo, ai đó đã đặt một viên sỏi nhỏ, viên sỏi lấy từ ven hồ.

Ông nhìn về phía cửa phòng Nhiên, nơi con Mực đang rên rỉ những tiếng bất thường.

Ông đẩy hết cánh cửa đang mở hé.

Không có ai trong phòng.

Đồ vật trong phòng vẫn y nguyên. Ngoại trừ một lớp bụi mỏng bám trên tất cả, như thể căn phòng này đã bị bỏ hoang từ mười năm trước, và người đàn bà mang tên Nhiên chưa từng đặt chân vào đây.

Chân ông dẫm phải một viên sỏi trên sàn nhà. Ông cúi xuống nhặt lên. Hơi lạnh từ nó thấm vào lòng bàn tay.

Ông bước ra bàn viết. Đặt viên sỏi xuống cạnh xấp bản thảo. Ngồi xuống. Nhấp một ngụm cà phê.

Tách. Tách. Tách.

Ông xé chương cuối ở trang ba trăm đi, viết lại.

Ở chương mới này, Nhiên không đi đâu cả. Cô chỉ đứng bên hồ, ném một viên sỏi xuống nước, rồi quay lại nhìn người đàn ông đang đứng trên dốc. Chỉ nhìn thôi, không nói gì. Vòng tròn trên mặt hồ lan rộng rồi mất hút.

Con Mực rời cửa phòng Nhiên, chậm chạp đi về phía ông. Nằm xuống dưới chân bàn viết.

Bên ngoài, sương mù bắt đầu tan trên những ngọn thông.

 

Văn